{"id":12875,"date":"2016-03-09T09:02:42","date_gmt":"2016-03-09T14:02:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/?p=12875"},"modified":"2016-03-09T09:02:42","modified_gmt":"2016-03-09T14:02:42","slug":"huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/","title":{"rendered":"Huellas de una l\u00edder. Tr\u00e1nsito Amagua\u00f1a Alba"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Escasamente en el rostro de Rosa Elena Amagua\u00f1a Alba (1909-2009) se dibujaba una sonrisa; su expresi\u00f3n era adusta y severa, porque su vida, al igual que la de las mujeres ind\u00edgenas de su generaci\u00f3n, estuvo cargada de sacrificios y\u00a0 maltratos.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pero la alegre determinaci\u00f3n de las mujeres cayambe\u00f1as de hoy\u00a0 pertenece en gran parte a esta l\u00edder ind\u00edgena,\u00a0 recordada como Tr\u00e1nsito (nombre que\u00a0 asumir\u00eda\u00a0 cuando se hizo parte del Partido Comunista)\u00a0\u00a0\u00a0 y a otra mujer m\u00edtica de la zona: Dolores Cacuango (1881-1971). Ambas son art\u00edfices de un proceso de lucha para que los ind\u00edgenas tuvieran los mismos derechos que los dem\u00e1s ciudadanos.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La historiadora cuencana Raquel Rodas Morales cuenta, en su libro Tr\u00e1nsito Amagua\u00f1a (1989), que el principal logro de ella es \u201cla conquista de la dignidad del ind\u00edgena como ser humano\u201d. Tambi\u00e9n fue la propulsora de la primera organizaci\u00f3n ind\u00edgena (la Federaci\u00f3n Ecuatoriana de Indios, FEI) y a nivel local su fruto\u00a0 m\u00e1s palpable es la organizaci\u00f3n de cooperativas de vivienda, despu\u00e9s de haber participado en la lucha por la reivindicaci\u00f3n de la propiedad sobre las tierras de los antiguos huasipungueros.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cuatro escuelas, creadas por ella en la zona de La Chimba (Cayambe, Pichincha) en 1949, son consideradas las precursoras de la educaci\u00f3n intercultural biling\u00fce\u00a0 (institucionalizada en 1989). Por ello, los recuerdos de los pobladores de la zona se centran en la lucha por la tierra y la reivindicaci\u00f3n de la mujer.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Muchos tambi\u00e9n se acuerdan de ella porque no le gustaban las placas de reconocimiento ni los honores (de eso no se come, dec\u00eda), aunque algunas de ellas (como la del premio Eugenio Espejo, 2003) eran el \u00fanico adorno de la\u00a0 casa de bloque de La Chimba, que la compart\u00eda con su nuera, Guillermina Cer\u00f3n, y unos puercos y\u00a0 cuyes.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fuente: <a href=\"http:\/\/www.eluniverso.com\/2009\/05\/17\/1\/1447\/9EA33FAB247B4A72877DDFBFDA96A135.html\">http:\/\/www.eluniverso.com\/2009\/05\/17\/1\/1447\/9EA33FAB247B4A72877DDFBFDA96A135.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Escasamente en el rostro de Rosa Elena Amagua\u00f1a Alba (1909-2009) se dibujaba una sonrisa; su expresi\u00f3n era adusta y severa, porque su vida, al igual que la de las mujeres ind\u00edgenas de su generaci\u00f3n, estuvo cargada de sacrificios y\u00a0 maltratos.<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":12876,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.12 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Huellas de una l\u00edder. Tr\u00e1nsito Amagua\u00f1a Alba - Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca - CRIC<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Huellas de una l\u00edder. Tr\u00e1nsito Amagua\u00f1a Alba - Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca - CRIC\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Escasamente en el rostro de Rosa Elena Amagua\u00f1a Alba (1909-2009) se dibujaba una sonrisa; su expresi\u00f3n era adusta y severa, porque su vida, al igual que la de las mujeres ind\u00edgenas de su generaci\u00f3n, estuvo cargada de sacrificios y\u00a0 maltratos.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca - CRIC\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/cric.colombia\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-03-09T14:02:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/Tr\u00e1nsito-Amagua\u00f1a.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"741\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"546\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"pccriceditor\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@CRIC_Cauca\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@CRIC_Cauca\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"pccriceditor\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/\"},\"author\":{\"name\":\"pccriceditor\",\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#\/schema\/person\/78004c978cf4d1d5326b7078c16b0e60\"},\"headline\":\"Huellas de una l\u00edder. Tr\u00e1nsito Amagua\u00f1a Alba\",\"datePublished\":\"2016-03-09T14:02:42+00:00\",\"dateModified\":\"2016-03-09T14:02:42+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/\"},\"wordCount\":342,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Actualidad Ind\u00edgena Global\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/\",\"url\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/\",\"name\":\"Huellas de una l\u00edder. Tr\u00e1nsito Amagua\u00f1a Alba - Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca - CRIC\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#website\"},\"datePublished\":\"2016-03-09T14:02:42+00:00\",\"dateModified\":\"2016-03-09T14:02:42+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Huellas de una l\u00edder. Tr\u00e1nsito Amagua\u00f1a Alba\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/\",\"name\":\"Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca - CRIC\",\"description\":\"P\u00e1gina oficial del Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca, Colombia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#organization\",\"name\":\"Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca\",\"url\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/logo_cric.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/logo_cric.jpg\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/cric.colombia\/\",\"https:\/\/twitter.com\/CRIC_Cauca\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#\/schema\/person\/78004c978cf4d1d5326b7078c16b0e60\",\"name\":\"pccriceditor\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e693116508ed673b246753044786757b?s=96&d=retro&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e693116508ed673b246753044786757b?s=96&d=retro&r=g\",\"caption\":\"pccriceditor\"},\"url\":\"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/author\/pccriceditor\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Huellas de una l\u00edder. Tr\u00e1nsito Amagua\u00f1a Alba - Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca - CRIC","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Huellas de una l\u00edder. Tr\u00e1nsito Amagua\u00f1a Alba - Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca - CRIC","og_description":"Escasamente en el rostro de Rosa Elena Amagua\u00f1a Alba (1909-2009) se dibujaba una sonrisa; su expresi\u00f3n era adusta y severa, porque su vida, al igual que la de las mujeres ind\u00edgenas de su generaci\u00f3n, estuvo cargada de sacrificios y\u00a0 maltratos.","og_url":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/","og_site_name":"Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca - CRIC","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/cric.colombia\/","article_published_time":"2016-03-09T14:02:42+00:00","og_image":[{"width":741,"height":546,"url":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/Tr\u00e1nsito-Amagua\u00f1a.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"pccriceditor","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@CRIC_Cauca","twitter_site":"@CRIC_Cauca","twitter_misc":{"Escrito por":"pccriceditor","Tiempo de lectura":"2 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/"},"author":{"name":"pccriceditor","@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#\/schema\/person\/78004c978cf4d1d5326b7078c16b0e60"},"headline":"Huellas de una l\u00edder. Tr\u00e1nsito Amagua\u00f1a Alba","datePublished":"2016-03-09T14:02:42+00:00","dateModified":"2016-03-09T14:02:42+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/"},"wordCount":342,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#organization"},"articleSection":["Actualidad Ind\u00edgena Global"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/","url":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/","name":"Huellas de una l\u00edder. Tr\u00e1nsito Amagua\u00f1a Alba - Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca - CRIC","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#website"},"datePublished":"2016-03-09T14:02:42+00:00","dateModified":"2016-03-09T14:02:42+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/huellas-de-una-lider-transito-amaguana-alba\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Huellas de una l\u00edder. Tr\u00e1nsito Amagua\u00f1a Alba"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#website","url":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/","name":"Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca - CRIC","description":"P\u00e1gina oficial del Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca, Colombia","publisher":{"@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#organization","name":"Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca","url":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/logo_cric.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/logo_cric.jpg","width":512,"height":512,"caption":"Consejo Regional Ind\u00edgena del Cauca"},"image":{"@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/cric.colombia\/","https:\/\/twitter.com\/CRIC_Cauca"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#\/schema\/person\/78004c978cf4d1d5326b7078c16b0e60","name":"pccriceditor","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e693116508ed673b246753044786757b?s=96&d=retro&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e693116508ed673b246753044786757b?s=96&d=retro&r=g","caption":"pccriceditor"},"url":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/author\/pccriceditor\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/Tr\u00e1nsito-Amagua\u00f1a.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12875"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12875"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12875\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12877,"href":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12875\/revisions\/12877"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12876"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12875"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12875"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cric-colombia.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12875"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}